غلامحسين افضل الملك
11
سفرنامه خراسان و كرمان ( فارسى )
بسم اللّه الرّحمن الرّحيم به حمد اللّه بار سيّم است كه اين بنده ميرزا غلامحسين خان افضل الملك مستوفى ديوان اعلى از تهران بخراسان حركت كرده بتقبيل آستان مقدس حضرت امام رضا عليه آلاف التّحيّة و الثنا نايل ميشوم . سفر اول در سنهء هزار و سيصد و يك هجرى بود كه سفرنامهء مفصلى نوشته شرح منازل و طرز مشهد مقدس و آستان اقدس رضوى را در آن كتاب نگاشتهام . سفر ثانيم در دو سال هزار و سيصد و هفت و سيصد و هشت بود . در اين سفر چون با ايالت خراسان بودم و شغل خطير داشتم مرا نگاشتن سفرنامه دست نداد . در اين سفر سيّم كه سنهء هزار و سيصد و بيست و دورهء سلطنت مظفريّه « 1 » و صدارت آقا ميرزا - على اصغر خان صدر اعظم بايران است . بعزم آن افتادم كه بيريا در كمال اختصار سه ماه به طرف خراسان حركت كرده و تا موكب اقدس همايونى از سفر دوم مراجعت بايران مىكند من هم بدار الخلافهء تهران معاودت كنم . لهذا در روز جمعهء سيّم شهر جمادى الاولى كه فصل اسد است و تازه باد خنك آشكارا زده است با دوستان و اهل خاندان وداعى كرده با دو نفر نوكر و چهار تن از بستگان سوار بر اسبان خود شديم و بزاويهء حضرت عبد العظيم آمديم [ و ] شب را در آنجا مانديم . شب يكشنبه پنجم جمادى الاولى سه ساعت از شب رفته كه وقت حركت قافله بود از حضرت عبد العظيم حركت كرده به طرف خاتونآباد رانديم . از حضرت عبد العظيم
--> ( 1 ) - منظور دورهء سلطنت مظفر الدين شاه قاجار است ( متولد 1269 و متوفى در 1324 ه . ق ) .